English

24 Aralık 2018

BEDEN İÇİN UYKU, ZİHİN İÇİN TEMİZLİK ZAMANI

 

Yaşamımızın üçte birini geçirdiğimiz uyku hali günümüzde gizemini korumaya devam ediyor. Bedenimizin neden uykuya ihtiyacı olduğu bilim insanlarının son dönemde araştırmalarını hızlandırdıkları çalışmalar arasında yer alıyor. Öyle ki modumuzu yükseltmek için mi, bedenimizi dinlendirmek için mi yoksa enerjimizi yenilemek için mi uyumaya ihtiyacımızın olduğu merak konusu.

 

Uyku sırasında vücut hareketlerimiz yavaşlıyor ancak hızını kesmeden çalışan bir şey var ki ilginç bir gerçeği ortaya koyuyor: Beyin.

 

Uykunun ana nedenlerinden birini keşfettiklerini söyleyen bir grup Amerikalı araştırmacıya göre uyumamızın en büyük sebebi ‘’temizlik’’. Biz uykunun derinliklerine dalıp rüyalar görürken beyin hücrelerimiz küçülerek nöronların arasındaki çatlakların genişlemesine ve buradan geçen sıvılarla kendini temizlemesine imkan sağlayacak şekilde hareket ediyor. Üstelik uykusuzluk gibi nedenlerden dolayı beynimizi bu zehirli proteinlerden arındırmadığımız takdirde hastalıklara yakalanma ihtimalimiz de artıyor.

 

Aynı anda hem uyuyup hem uyanık kalamamamız gibi beynimiz de harcayabileceği enerji miktarı sınırlı olduğundan iki işlevden birini seçiyor: Uyanık ve farkında olmak ya da uyku ve temizlik halinde olmak. Bu nedenle her iki sürecin de hayati önem taşıması, uyku ve uyanıklık haline duyduğumuz ihtiyacı gözler önüne seriyor.

 

Uyku sırasında beynimiz uyanık olduğu için zihinel işlevlerine devam ediyor ve gün içinde gerçekleştirdiğimiz eylemleri pekiştiriyor:

 

Yeni Kararlar Veriyoruz

 

Beynimiz tıpkı bir bilgisayar gibi uyku sırasında gün içerisinde edindiği bilgileri pekiştirmeye programlanıyor. Araştırmalara göre beyin, uyku esnasında karmaşık uyarıcıları kaydediyor ve uyanıkken bu bilgileri kullanıyor. Uyku sırasında çalışmaya devam eden bilinçaltımız ‘’karar alma’’ mekanizmamızı hızlandırıyor.

 

Yeni Anılar Yaratıp Eski Anıları Pekiştiriyoruz

 

REM ve REM olmayan uyku esnasında beynimiz yeni hatıralar oluşturuyor ve eski anıları birleştirerek güncel anılarla eski anılar arasında bağlantı kuruyor. Bu nedenle hem zamanı hem de kalitesiyle iyi bir uyku öğrenme süreçlerimizi oldukça etkiliyor. Bir bilgiyi öğrendikten sonra uyumak, o bilgiyi sağlamlaştırmamızı sağlıyor.

 

Fiziksel Aktiviteleri Öğreniyoruz

 

REM uykusu sırasında kalıcı öğrenmede etkisi olan uzun süreli hafızamıza bilgiler aktarıyoruz. Böylelikle öğrenmeye çalıştığımız motor beceriler REM uykusu sayesinde kısa süreli hafızadan uzun süreli hafızaya geçiyor.